0-6 yaş döneminde cinsel kimlik gelişimi

13 Nisan 2019, Cumartesi
0-6 yaş döneminde cinsel kimlik gelişimi

Salihli Rehberlik Araştırma Merkezi'nden Rehberlik Öğretmeni Şule Altay, 0-6 yaş döneminde cinsel kimlik gelişimi hakkında açıklamalarda bulundu.


Altay “İnsan gelişiminin önemli bir parçasını kimlik gelişimi oluşturur. Kimlik gelişimi kısaca insanın “Ben kimim?” sorusuna verdiği cevap çerçevesinde şekillenir. Küçük bir beden büyüdükçe çeşitli kimlikler edinmeye başlar. Bebek büyüdükçe ve konuştukça ‘sen’ ile ‘ben’ arasındaki farkı, yani kendi ‘ben’ini keşfeder. Bunun ardından çocuğun cinsel kimliği şekillenmeye başlar. Çocuk, bir erkek ya da kız olduğunu fark eder. “Ben erkeğim” ya da “Ben kızım” dediğinde cinsel kimliğini edinmiş olur. Erkeklerle kızlar neden farklı? Anne ben nasıl doğdum? gibi sorular gelmeye başlamışsa çocuklarınızın cinsel gelişim döneminde olduğu söylenebilir. Bu dönemde ilgileri doğrultusunda daha birçok soru sorabilirler. Bu sorularına nasıl cevap verdiğiniz ve tepkiniz çocuğunuzun cinsel gelişimine etki etmektedir.   3 yaşından itibaren çocuklar net bir şekilde kız veya erkek olduklarını kavrayarak toplumsal beklentilere uygun davranışlar gösterirler. Aynı zamanda cinsel merakları başlar. Cinsiyetler arasındaki ayrımları fark eder; cinsiyet rollerini kavrayabilirler. Bu dönemde ebeveynlere düşen görev; çocuklara uygun ve uygun olmayan dokunuşları öğretmektir. Cinsellikle ilgili soru soran çocuklara basit ve doğrudan anlayacağı dilde yanıtlar vermek, mahremiyet bilinci vermek. Cinsel organıyla oynayan çocuğa sık sık uyarıda bulunmamak, fark ettirmeden ilgisini başka yöne çevirmek gerekir. 5-8 yaş aralığında cinsiyetin sosyal rolleri önem kazanmaya başlar. Çocuğun özel alanlarını öğretmek ve saygı göstermek gerekir. Bu şekilde çocuk çevresindeki insanların da özel alanlarına saygı göstermesi gerektiğini öğrenir. Okul öncesi dönemde cinselliğe duyulan merak yoğun iken çocuğun okula başlaması ile bu merak azalır. Anne babanın birbirini sevmemesi, saymaması, aile içerisinde şiddet olması, ailenin kızını sevmemesi, oğlunu ihmal etmesi cinsel kimlik gelişimini olumsuz yönde etkileyebilecek faktörlerdir. Çocuğun merak ettiği konularda yanlış bilgilendirme, ileri derecede suçlamalar, ağır günah duygusu, suçüstü yakalanma endişesi, aşırı denetleme, ailenin çocuğun gelişmekte olan cinsel organlarıyla fazla ilgilenmesi vb. konularda aile ve içinde bulunulan toplumun aşırı tutumlar göstermesi de cinsel kimlik gelişimini olumsuz yönde etkileyebilir.
Cinsel Eğitim Ailede Başlar.
Okul öncesi dönemde çocuğa kendi fiziksel özellikleri, karşı cins ile olan farklılıkları ve bedensel sınırları öğretilmelidir. Bedensel sınırların önemi vurgulanırken anne babalar bu sınırlara önem vermelidirler. Cinsellik ile ilgili gelen sorularda sakin kalarak, gerçekçi cevaplar verilmeli, gereksiz ayrıntılara girilmemelidir.
Cinsel merak kaç yaşında başlar?
Çocuklar, her yaş döneminde cinsel keşif ya da merakta bulunabilirler. Bazı çocuklar gündeme getirmese bile çoğu çocuk en azından merak eder ve sorular sorabilir. Çocuğunuzdan gelen cinsel gelişimle ilgili sorulara cevaplarınız çocuğunuzun yaşına uygun olmalıdır. Bilmediğiniz konularda ‘ Benim de bilgim yok, araştırıp seni bilgilendireceğim.’’ Deyin ve öğrendikten sonra mutlaka anlatın. Ne diyeceğinizi bilemediğiniz durumlarda da bu durum kurtarıcıdır. Çok ayrıntıya asla girmeyin. Çocuğunuzun kafasını karıştırmış olursunuz. Bununla birlikte kaygılanabilirler. Soru sorduğunda paniklemeyin, azarlamayın ya da sessiz durmayın. Bunlar çocuğun cinselliği ile ilgili olumsuz bir tutum geliştirmesine neden olur. Sorular cevapsız kalırsa da soruların cevabı farklı yerlerden ve kişilerden öğrenmeye çalışacaktır. Bu noktada en güvenilir olan kaynak sizsiniz bunu da unutmayın.
Unutulmaması gerekenler;
Soru sevimli olsa bile gülmeyin ya da tam tersi öfke ile tepki vermeyin. Çocuğunuzu soru sorduğu için; merakı için utandırmayın. Uzun bir açıklama yapmayın. Basit terimlerle cevap verin. Çocuğunuz daha fazlasını öğrenmek istiyorsa ona ‘ senin yaşındakiler bu kadarını bilmeliler.’ diyebilirsiniz. Mahremiyet kavramını öğretirken ayıp günah gibi kelimelerden uzak durulmalıdır.
Yaşına göre alarm veren cinsel davranışlar nelerdir?
Anne babalar çocuğunun cinsel merakının sınırını ve ne zaman tehlike yarattığını bilmelidir. Cinsel davranış sorunları, çocuğunuzun ve diğer çocukların güvenliği ve refahı için bir risk oluşturabilir. Fiziksel ya da cinsel istismara maruz kalma sinyali verebilir. Belirli cinsel davranışlar veya açık cinsel dil hakkında bilgi sahibi olma, diğer çocuklar ile yetişkinlere benzer cinsel faaliyette bulunma gibi davranışlara rastlıyorsanız ya da çocuğunuz bunu dillendiriyorsa; çocuğunuzu yakından gözlemlemeli ve herhangi bir istismara maruz kalıp kalmadığından emin olmalısınız. Bununla beraber normal olmayan cinsel davranışları gözlemliyorsanız veya ek soruları varsa çocuk psikologu ve psikiyatrist ile görüşebilirsiniz.”

Tüm Hakları Saklıdır © 2014 Salihli Sektör Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Obisis.com